De katholieke jeugdbeweging K.S.A. (katholieke studenten actie) bestaat in 2028 honderd jaar en als oud-provinciaal secretaris werd mij gevraagd om bij te dragen aan een boek over honderd jaar K.S.A. In een eerste tekst, die nooit het boek zal en moet halen was ik verwonderd over de grote veranderde benadering van de samenleving door 'Rome' over die voorbij honderd jaar. Hier wil ik met u, lezer, deze verwondering delen.
De jaren twintig van vorige eeuw worden soms wel de 'roaring twenties' genoemd of de 'wilde jaren', met economische heropleving na de catastrofe van de eerste wereldoorlog en met een mondialisering die voelbaar werd voor steeds meer mensen dank zij onder anderen auto's, de radio, de film en populaire muziek (met 78 toerenplaten). Ondertussen zijn de jaren twintig van deze eeuw opnieuw wel 'roerig' te noemen en is er een nieuw soort mondialisering bezig door de technologische (r)evoluties met AI en alomtegenwoordigheid van de computer in allerlei gedaanten en een nieuw soort mondialisering met de klimaatverandering, de ontwrichting van de politiek en de polarisering.
Eind 1922 publiceerde de toen nieuwe paus Pius XI de encycliek 'Ubi Arcano Dei Consilio' (in de ondoorgrondelijke ontwerpen van God) met een oproep aan de katholieken zich te verzetten tegen de secularisatie via onder anderen het uitbouwen van de Katholieke Actie, een duidelijke positionering van de kerk binnen de maatschappij en het verwerpen van de moderne gedachtenstromingen. Een verdedigende en strijdende houding 'tegen'... De titel van de encycliek focust op een goddelijk plan en op de eerste plaats van de kerk in de samenleving. De priesters die de Katholieke Actie moesten organiseren in de lijn van de pauselijke brief, riepen op om 'Vlaanderen te hernieuwen in Christus'.
Midden de huidige jaren twintig was in 2026 de eerste encycliek van paus Leo XIV 'Magnifica Humanitas' (Schitterende mensheid) een oproep om de menselijke waardigheid hoog te houden midden de digitale storm die over de wereld raast. Een uitnodigende houding 'voor'... De titel van de encycliek legt een heel andere klemtoon en focust op de mens en zijn roeping in de wereld.
De dogmatische benadering van het geloof werd tijdens het tweede Vaticaans Concilie (1962-1965) omgeturnd naar een benadering waarbij de figuur van de God-mens Jezus Christus meer op de voorgrond trad, voor sommigen té veel. Maar deze houding sluit naar mijn bescheiden inzicht beter aan bij de evangelische boodschap. De mens Jezus en onze relatie met Hem zijn heel iets anders dan het volgen van een doctrine en op het einde van de rit zullen we geen examen krijgen over de catechismus.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten