Leven met wijsheid : Thomas Merton -3-

 De monnik Thomas Merton blijft meer dan vijftig jaar na zijn dood mensen inspireren. Deze veelzijdige persoonlijkheid was heel betrokken op de problemen van zijn tijd en vooral dan in de Amerikaanse samenleving : de Vietnamoorlog en het racisme. Maar op persoonlijk vlak bleef hij ook heel zijn leven zoeken naar zijn eigen weg, zijn eigen roeping. Vanaf 1961 kan hij meer en meer leven als kluizenaar, in de schaduw van de abdij waartoe hij behoort. 

Hij wil zich ook nog intenser toeleggen op het gebed. 

In een brief (januari 1966) aan een moslimvriend en correspondent getuigt hij over zijn bidden.

(Thomas Merton op de dag 
van zijn priesterwijding
26 mei 1949)

"Strikt genomen is mijn gebed heel eenvoudig. Het concentreert zich helemaal op de aandacht voor de aanwezigheid van God en op zijn wil en zijn liefde. Het is dus geconcentreerd op geloofsvertrouwen, want dat is het enige waardoor wij Gods aanwezigheid kunnen kennen. Je zou kunnen zeggen dat dit aan mijn meditatie het karakter geeft dat door de profeet [Merton duidt hier op Mohammed] wordt beschreven als 'voor God staan alsof je Hem zag'. Toch betekent het niet dat ik me dingen verbeeld of me een bepaalde voorstelling van God maak, want dat zou volgens mij een soort afgoderij zijn. Integendeel, ik aanbid Hem als Onzichtbare, die ons begrip oneindig te boven gaat en ik word me van Hem bewust als alles." (uit: Leven met wijsheid, uitg. Damon, 2018, blz. 228)

Alleen vanuit geloofsvertrouwen kunnen we Gods aanwezigheid kennen. Geloven -in welke traditie ook- is niet een kwestie van verstand en intelligentie, niet een kwestie van aannemen van dogma's, maar is staan voor Hem die ons oneindig te boven gaat.

Een open raam : zoeken naar uitzicht ...het zwarte gat

In de vorige post had ik het over het naar het donker buiten kijken door een gesloten raam : je ziet dan alleen jezelf en de kamer waarin je zit gereflecteerd. Zo'n ervaring zal voor vele mensen in deze corona-quarantaine-tijden wellicht heel herkenbaar zijn. Dit quarantaine-gebeuren noopt tot reflectie, gewild of niet. 
Maar wat als we de ramen open zetten tijdens de nacht? 
De schilder Henri Matisse toont het ons op een doek dat hangt in het Centre Pompidou in Parijs: "Porte-fenêtre à Collioure" uit 1914.
Dit schijnbaar abstracte doek toont een raam  (zie de blauwe strook links) .dat openstaat Dank zij de titel weten we dat de schilder in Collioure was, een kustplaatsje tussen Perpignan en de Frans-Spaanse grens aan de Middellandse zee.

(eigen foto - 27 december 2019)

Overdag ziet hij de zee met zijn lichtschakeringen en met bootjes, maar 's nachts is de zee een groot zwarte leegte. Maar die leegte zit vol leven, geborgen in het nachtelijke duister.
Vele mensen zullen bij het uitkijken naar God door het raam van hun hart echter alleen maar donkerte zien, zoals Matisse in Collioure. Dit zwarte niets echter zit vol leven. Binnen de christelijke traditie spreekt men over de 'negatieve' theologie en over de 'via negativa' : we weten alleen wat God niet is en kunnen slechts in ontkenningen over Hem spreken. Eckhart, Johannes van het Kruis, Silesius of in de 20ste eeuw Karl Rahner of Urs von Balthasar : allen vertrekken ze vanuit het geheim van God. Uiteindelijk kunnen we niet weten wie God is, maar enkel blijven zoeken, tastend en uitkijkend in het donker. 
Vanuit een raam 's nachts over de oneindige zee.