Op zoek naar licht in donkerwordende dagen -2-

 De foto's van Yael Martinez worden in het Magazine uitgegeven bij gelegenheid van Bredaphoto Festival een fotografisch essay genoemd over veerkracht. (Zie ook deze blog bericht van 22 oktober)

De perforaties laten licht doorschijnen en dat doet mij denken aan het evangelieverhaal van de transfiguratie of gedaanteverandering van Jezus (Matt. 17; Mc. 9 en Lc. 9) en aan de passage uit het boek Exodus waar Mozes van de berg Gods neerdaalt met de twee stenen tafelen, terwijl zijn gezicht een stralende glans had. 

Zeggen we ook niet soms over bepaalde mensen dat ze stralen van blijdschap of geluk of dat ze rust uitstralen ondanks alle tegenspoed. 

De Bijbelse verhalen die hier zijn aangegeven tonen telkens iemand die na een intens contact met God via het gebed daar als het ware iets van meedeelt puur door het zijn zelf, los van woorden of verklaringen. We kunnen lichtbrengers worden als we geworteld staan in Gods Aanwezigheid. De foto's van Yael Martinez helpen om die Aanwezigheid niet alleen te zoeken in ons hart of in de liturgie, maar ook in mensen die leven vanuit een veerkracht die onze verwondering wekt. 

(eigen foto 14 september 2022
Yael Martinez : uit de reeks Firefly)

Op zoek naar licht in donkerwordende dagen -1-

 Nog tot 23 oktober is er in het Noord-Brabantse Breda een fotofestival rond de overkoepelende titel "Theatre of Dreams".

In de Grote Kerk werden door de fotografe Newsha Tavakolian een aantal fotografen samengebracht met als rode draad Space to Breathe.

De Grote Kerk is omgevormd tot een ruimte waar mensen kunnen en mogen ademen. Zouden niet elk kerkgebeuren zo'n ruimte om te ademen moeten creëren? 

En wat gebeurt dan bij de mens? Hij ontdekt in zichzelf veerkracht, hij ontdekt in zichzelf een lichtpunt.

De Geest van God wordt in de Bijbel soms aangeduid als een ademtocht ("de stem van een zachte stilte" 1 Koningen 19,12), als een windstoot ("een ruisen zoals van een geweldig gedreven ademen" Handelingen 2, 2). Mensen zoals Elia die depressief is of de apostelen die het niet meer zien zitten na de dood en hemelvaart van hun Meester en bezieler vinden dan als het ware een tweede adem en ze veren op uit hun moedeloosheid. 

Deze veerkracht ziet de Mexicaanse fotograaf Yael Martinez (°1984) bij families die getroffen zijn door het drugsgeweld in hun land. Om deze innerlijke kracht nog meer te visualiseren perforeert hij foto's en laat licht schijnen doorheen de kleine gaatjes. Zo ademen ze teder licht. Hoe broos alles ook lijkt, toch ligt daar de kiem van veerkracht.

De foto's ontroerden mij dan ook mateloos. Ze werden mij tot een soort icoon.

(eigen foto)

Tijd om naar binnen te gaan -3-

Straks op 15 oktober herdenkt de kerk Teresa van Avila. We hebben in de twee vorige berichten haar oproep gelezen om naar binnen te gaan, om te ontdekken dat God woont als een stille bron van leven in onszelf.

Hierbij nog enkele citaten van deze 'grote' Trees, als prikkelende gedachte, als uitnodiging om te zoeken en om naar binnen te gaan.

"Wees vriendelijk voor allen, maar streng voor jezelf."

"Ware nederigheid bestaat erin tevreden te zijn met wat ons gegeven is."

"Het belangrijkste voor het gebed is niet veel te denken maar veel lief te hebben."

(zie ook deze site :  https://www.karmelgent.be/)

Tijd om naar binnen te gaan - 2 -

 In deze herfst van 2022 voelen we ons onzeker. 

De omstandigheden rond ons maken deze donkere dagen

nog donkerder en meer onheilspellend.

(handschrift Teresa -©heiligennet)

Teresa van Avila leefde ook in een heel turbulente tijd, de tweede helft van de zestiende eeuw in Spanje.

Ze werd ook nog eens tegengewerkt door eigen medezusters, door allerlei kerkelijke leiders en door de Inquisitie.              

Ze bleef daarheen alles vasthouden aan haar geloof.

Ze verwoordde het zo,

en deze woorden kunnen ons ook vandaag

nog tot steun en leidraad zijn.

"Nada te turbe                              Laat niets je storen.

nada te espante                            Laat niets je schokken.

todo se pasa,                                Alles is eindig.

Dios no se muda,                         God wordt niet anders.

la paciencia                                  Duldend geduld maakt

todo lo alcanza;                            alles bereikbaar.

Quien a Dios tiene                      Wie God heeft, weet

nada le falta:                               niets ontoereikend:

solo Dios basta.                          God alleen waarborgt."

(vertaling: Maria de Groot)

De gemeenschap van Taizé heeft deze tekst ook op muziek gezet. Je hoort ze hier gezongen door een Spaanse zuster Glenda, terwijl je in beeld Monsarat en de Sagrada Familia voorbij ziet gaan.

Tijd om naar binnen te gaan-1-

 Herfst is de tijd van de laatste oogsten, 

de tijd ook van het korten van de dagen,

de tijd van het frisser worden en donkerder.

Mensen leven meer binnenkamers

en gelovigen kunnen dan ook gevoeliger worden

voor de binnenkamer van het eigen hart.

De 'grote' Trees, Teresa van Avila, zal straks

540 jaar gestorven zijn. 

Deze heftige vrouw met een flamboyante persoonlijkheid

was tegelijk een vrouw die zich graag en veelvuldig terugtrok

om te bidden.

(P.P.Rubens :
de h.Teresa spreekt ten beste
voor de zielen in het vagevuur-
MET museum New York)

Ze werd in 1970 als eerste vrouw ooit door paus Paulus VI

als kerkleraar genoemd, een lerares voor alle gelovigen. Hierbij een kleine les van de grote Teresa.

"Wij staan altijd voor Gods oog,

maar zij die het inwendig gebed beoefenen,

schijnen mij toch op een bijzondere wijze

voor Hem te staan; zij zien

dat Hij zijn blik op hen gevestigd houdt.

(uit: Mijn leven. Autobiografie van 

Teresa van Avila)

Een bad in de Lovie -2-

 Ik wil nog even terugkomen op de waterinstallatie van de Nederlandse kunstenares Anne ten Ham in kasteel De Lovie tijdens de voorbije editie van de Kunstenzomer Watou(zie ook vorig bericht van 2 september).

Bij het binnenkomen van de ruimte wordt de bezoeker door een suppoost vriendelijk gewaarschuwd op te letten dat hij/zij niet in het water stapt. En wat ziet de nieuwkomer? Kijk maar mee...

(eigen foto)

Weerspiegeld in het wateroppervlak lees je het woord "overvloed". Dit woord in combinatie met het water roept bij mij onmiddellijk heel wat bijbelpassages op. De Bijbel heeft het ten overvloede over overvloed. Het begint al in het boek Genesis met o.a. de zegening van Abram nadat God met hem een verbond heeft gesloten : "Ik zal je zeer, zéér overvloedig maken!" (Gen.17,2). In de evangelies spreekt ook Jezus vaak over overvloed als de mens verbonden blijft met zijn God. In Johannes 4 ontmoet Jezus een Samaritaanse vrouw bij een waterput. In het vreemde gesprek met haar zegt Jezus dat wie het water aanneemt dat Hij zal geven, in hem een bron van water zal worden dat opwelt tot eeuwig leven. Het loont de moeite om dat gehele hoofdstuk te herlezen bij dit kunstwerk van Anne ten Ham.

Waarin een eenvoudig kunstwerk sterk en sprekend kan zijn en de toeschouwer water geeft  voor de geest.

Een bad in De Lovie -1-

 In het evangelie volgens Johannes wordt in het vijfde hoofdstuk verteld hoe Jezus naar het bad van Betzata gaat nabij de Schaapspoort waar hij op sabbat een lamme man geneest. Er zou in dat bad van tijd tot tijd geneeskrachtig water opborrelen. Daarom verzamelden zich rond het bad vele zieken om er, bij het bewegen van het water, als eerste te zijn en geheeld te worden door het bijzondere water. 

Zo staat het in Johannes 5, 4 : "want een engel van de Heer daalde van tijd tot tijd af in het bad en bracht het water in beroering; wie dan na de beroering van het water als eerste erin wist af te dalen werd gezond, - door wat voor kwaal hij ook werd vastgehouden" (Naardense Bijbel). 

(eigen foto )

Aan deze passage moest ik denken bij het bezoek aan het kunstenfestival Watou deze zomer in het kasteel "De Lovie". In de statige ontvangsthal van het oude kasteel werd door de Nederlandse kunstenares Anne ten Ham een waterbassin geplaatst die de gehele ruimte reflecteert. Het wateroppervlak lijkt egaal maar je merkt dan op dat een kleine impuls het water zachtjes in beweging brengt en een golfje laat glijden over de bassin. Eenmaal je het doorhebt, sta je als bezoeker te wachten tot het water weer beweegt. Tegelijk kijk je gespannen toe én voel je een zekere ontspanning bij het geheel. 

Een werk om bij te reflecteren...