Dierenliefde in het Vaticaan

  De heilige Franciscus van Assisi had een medebroeder, Leo, die zijn trouwste volgeling werd en vertrouweling. 

De Amerikaanse striptekenaar Pat Marrin is verbonden aan het Amerikaanse katholieke tijdschrift National Catholic Reporter. Hij heeft zich op deze twee historische figuren gebaseerd om over de actualiteit in het Vaticaan te schrijven. De korte strips, meestal drie tekeningen die één scene vormen, hebben altijd als hoofdpersonages paus Franciscus en ene broeder Leo, gekleed als franciscanerbroeder.

Inspelend op de dierenliefde van de heilige zien we in de cartoon dat broeder Leo een hondje wil houden in het Vaticaan. Maar hoe zal hij hem noemen? De paus wijst erop dat een dier houden wel een niet te onderschatten verantwoordelijkheid is. En wat de naam betreft moet het passen in het Vaticaan: een gemakkelijke toepasselijke korte naam. Broeder Leo weet het dan : zie maar...

(©National Catholic Reporter - Pat Marrin)

Het woordspel in het Engels is natuurlijk best leuk want a dog is een hond...Dogma?!

11 november Sint Maarten

(Egbert Modderman
Sint Martinus 2015
schilderij in de protestantse
Martinikerk in Groningen
©Wikipedia)

 In België en heel wat andere landen wordt op 11 november de wapenstilstand herdacht van 1918, die het einde van Wereldoorlog I inluidde. Sedert jaar en dag is dat in de christelijke kerken ook de gedenkdag van de heilige Martinus van Tours, een heilige die herdacht wordt in de verschillende kerken, protestants, orthodox en katholiek.

Een heilige dus over alle geloofsgrenzen heen.

Bij deze dubbele gedenkdag wil ik met jullie een getuigenis delen van de kleinzoon van een Duitse soldaat uit Wereldoorlog I, Hans-Stefan Hascher. Diens grootvader was fotograaf voor het Duitse leger en in zijn erfenis zaten dan ook tientallen bijzondere foto's van de streek rond Ieper tijdens de Groote Oorlog. Hij schonk deze aan het In Flanders Fields Museum in Ieper op 4 augustus 2020.  Piet Chielens ontving deze schenking en noteerde volgende toelichting van Hascher. Dit spreekt verder voor zich als bezinning op deze dubbele gedenkdag. Hij vond dat een bezoek aan het IFF-museum zeker aan te bevelen is...

"Al zeker voor de fotocollectie met de foto's  van de verwoesting van de Lakenhallen en vooral van de Sint-Maartenskathedraal ernaast. Dit is de tweede aan Martinus gewijde kathedraal die vernietigd werd in een menselijk conflict. De eerste kathedraal was de oorspronkelijke kathedraal Saint-Martin in Tours, die aan het eind van de Franse Revolutie werd verwoest, en dit was de tweede, opnieuw in een conflict dat men alleen maar leek te willen oplossen met geweld en vernietiging en vervreemding.

Het adagio van Sint-Maarten was 'divide et impera', het oude Romeinse beginsel van duurzaam bestuur, wat betekent : 'delen en heersen'. Eigenlijk wordt bedoeld: 'deel en bestuur' en niet, 'verdeel en overheers', zoals zo vaak wordt beweerd. Het is het enige beginsel dat zorgt voor een vreedzame oplossing van conflicten en voor sociaal welzijn. Het is het meest fundamentele principe  dat Sint-Maarten tot vandaag voor ons heeft bewaard. Alle sociale

prentbriefkaart met de  Lakenhallen,  Grote Markt
en Sint-Maartenskathedraal anno 1918-19(©nl.geneanet.org)

 welvaart, alle duurzame en vreedzame co-existeren, is precies op dit principe gebaseerd. En het schenden van dit principe zoals door de absolutistische monarchen voor de Franse Revolutie, en zoals door de Europese aristocraten en autocraten voor de Eerste Wereldoorlog, was het uitlokken van een groot conflict dat twaalf miljoen soldaten het leven kostte in de Eerste Wereldoorlog en resulteerde in nog vele miljoenen meer van getraumatiseerde of kreupele soldaten en burgers.

Dit zou dus een dubbele reden moeten zijn om naar Ieper te gaan, want er is niet alleen het In Flanders Fields Museum, maar er is ook het lot van de Sint-Martinuskathedraal ernaast... Als we die vandaag zien, na de wederopbouw, denken we dat het conflict er nooit geweest is. Daarom is het heel goed om vlak naast de deur die herinnering te hebben aan hoe het écht is gelopen. Daar mogen mijn grootvaders foto's, zo hoop ik, toe bijdragen."

(Uit : In Flanders Fields Museum jaarboek 2021, blz. 48)

Op zoek naar licht in donkerwordende dagen -3-

 Zoals in vorige bericht al aangegeven was ik in september laatst in de Grote Kerk van Breda voor een tentoonstelling in het kader van het BredaPhoto Festival 2022. De Mexicaanse fotograaf Yael Martinez toonde er foto's van vrouwen die getroffen werden door het geweld van de nietsontziende drugskartels. Ze staren voor zich uit en als toeschouwer vermoed je een gemis, een verdriet, een grote zorg. Maar door perforaties, gemaakt door de fotograaf, wordt elke scene ook als het ware besprenkeld met lichtplekjes. Die suggereren dat er meer is dan het gemis en de pijn. Het geduldige gedragen leed van deze vrouwen wordt opgetild naar een ander niveau. Deze afgebeelde vrouwen worden dragers van een boodschap van hoop, hoe klein ook, in donkere levens. Ze figureren als brandglazen in kerkgebouwen : doorlaters van licht van buiten naar binnen en van boven naar beneden. Wij als toeschouwers worden geprikkeld om onszelf te bevragen. 

Waar vinden we licht in donkere dagen? 

Zijn wij voor anderen lichtdoorlaters?

Zien wij doorheen ons tekort dat er ook lichtpuntjes schijnen? 

(eigen foto 14 september 2022
Yael Martinez uit de reeks Firefly)

Op zoek naar licht in donkerwordende dagen -2-

 De foto's van Yael Martinez worden in het Magazine uitgegeven bij gelegenheid van Bredaphoto Festival een fotografisch essay genoemd over veerkracht. (Zie ook deze blog bericht van 22 oktober)

De perforaties laten licht doorschijnen en dat doet mij denken aan het evangelieverhaal van de transfiguratie of gedaanteverandering van Jezus (Matt. 17; Mc. 9 en Lc. 9) en aan de passage uit het boek Exodus waar Mozes van de berg Gods neerdaalt met de twee stenen tafelen, terwijl zijn gezicht een stralende glans had. 

Zeggen we ook niet soms over bepaalde mensen dat ze stralen van blijdschap of geluk of dat ze rust uitstralen ondanks alle tegenspoed. 

De Bijbelse verhalen die hier zijn aangegeven tonen telkens iemand die na een intens contact met God via het gebed daar als het ware iets van meedeelt puur door het zijn zelf, los van woorden of verklaringen. We kunnen lichtbrengers worden als we geworteld staan in Gods Aanwezigheid. De foto's van Yael Martinez helpen om die Aanwezigheid niet alleen te zoeken in ons hart of in de liturgie, maar ook in mensen die leven vanuit een veerkracht die onze verwondering wekt. 

(eigen foto 14 september 2022
Yael Martinez : uit de reeks Firefly)

Op zoek naar licht in donkerwordende dagen -1-

 Nog tot 23 oktober is er in het Noord-Brabantse Breda een fotofestival rond de overkoepelende titel "Theatre of Dreams".

In de Grote Kerk werden door de fotografe Newsha Tavakolian een aantal fotografen samengebracht met als rode draad Space to Breathe.

De Grote Kerk is omgevormd tot een ruimte waar mensen kunnen en mogen ademen. Zouden niet elk kerkgebeuren zo'n ruimte om te ademen moeten creëren? 

En wat gebeurt dan bij de mens? Hij ontdekt in zichzelf veerkracht, hij ontdekt in zichzelf een lichtpunt.

De Geest van God wordt in de Bijbel soms aangeduid als een ademtocht ("de stem van een zachte stilte" 1 Koningen 19,12), als een windstoot ("een ruisen zoals van een geweldig gedreven ademen" Handelingen 2, 2). Mensen zoals Elia die depressief is of de apostelen die het niet meer zien zitten na de dood en hemelvaart van hun Meester en bezieler vinden dan als het ware een tweede adem en ze veren op uit hun moedeloosheid. 

Deze veerkracht ziet de Mexicaanse fotograaf Yael Martinez (°1984) bij families die getroffen zijn door het drugsgeweld in hun land. Om deze innerlijke kracht nog meer te visualiseren perforeert hij foto's en laat licht schijnen doorheen de kleine gaatjes. Zo ademen ze teder licht. Hoe broos alles ook lijkt, toch ligt daar de kiem van veerkracht.

De foto's ontroerden mij dan ook mateloos. Ze werden mij tot een soort icoon.

(eigen foto)

Tijd om naar binnen te gaan -3-

Straks op 15 oktober herdenkt de kerk Teresa van Avila. We hebben in de twee vorige berichten haar oproep gelezen om naar binnen te gaan, om te ontdekken dat God woont als een stille bron van leven in onszelf.

Hierbij nog enkele citaten van deze 'grote' Trees, als prikkelende gedachte, als uitnodiging om te zoeken en om naar binnen te gaan.

"Wees vriendelijk voor allen, maar streng voor jezelf."

"Ware nederigheid bestaat erin tevreden te zijn met wat ons gegeven is."

"Het belangrijkste voor het gebed is niet veel te denken maar veel lief te hebben."

(zie ook deze site :  https://www.karmelgent.be/)

Tijd om naar binnen te gaan - 2 -

 In deze herfst van 2022 voelen we ons onzeker. 

De omstandigheden rond ons maken deze donkere dagen

nog donkerder en meer onheilspellend.

(handschrift Teresa -©heiligennet)

Teresa van Avila leefde ook in een heel turbulente tijd, de tweede helft van de zestiende eeuw in Spanje.

Ze werd ook nog eens tegengewerkt door eigen medezusters, door allerlei kerkelijke leiders en door de Inquisitie.              

Ze bleef daarheen alles vasthouden aan haar geloof.

Ze verwoordde het zo,

en deze woorden kunnen ons ook vandaag

nog tot steun en leidraad zijn.

"Nada te turbe                              Laat niets je storen.

nada te espante                            Laat niets je schokken.

todo se pasa,                                Alles is eindig.

Dios no se muda,                         God wordt niet anders.

la paciencia                                  Duldend geduld maakt

todo lo alcanza;                            alles bereikbaar.

Quien a Dios tiene                      Wie God heeft, weet

nada le falta:                               niets ontoereikend:

solo Dios basta.                          God alleen waarborgt."

(vertaling: Maria de Groot)

De gemeenschap van Taizé heeft deze tekst ook op muziek gezet. Je hoort ze hier gezongen door een Spaanse zuster Glenda, terwijl je in beeld Monsarat en de Sagrada Familia voorbij ziet gaan.